Podstawowym – zagadnieniem . jest ; niewątpliwie  stworzenie odpowiedniej – płaszczyzny.’.współdziałania. Nie wydaje się to możliwe bez kompleksowej znajo­mości istoty* i roli działań usprawniających-oraz ich wielowymiarowości i złożoności. Dotyczy to również kadry kierowniczej organizacji gospodarczych. Kadra ta może bowiem zajmować pozycję partnera tylko wó­wczas, gdy jest świadoma. rozmiarów i .implikacji roz- . wiązywanych problemów planowania i zarządzania. W ^przedstawianych tul rozważaniach próbowano uzasadnić potrzebę koncentracji na niektórych z nich. Zgłoszone sugestie mają niewątpliwie dyskusyjny cha­rakter. Wiele^pozostaje jeszcze do wyjaśnienia i zapro­jektowania. Wybór właściwych, kierunków i sposobów działań usprawniających : jest zagadnieniem bardzo  trudnym i wymaga gruntownych studiów i badań.

Doskonalenie planowania i zarządzania gospodarką na­rodową oraz usprawnianie zarządzania wewnątrz wiel­kich organizacji gospodarczych stanowią jakby dwie różne strony tej samej monety. Działania te jednoczy wspólny cel, którym jest doprowadzanie do całkowitej zgodności zarządzania na różnych szczeblach i w róż­nych ogniwach gospodarki z wymaganiami istniejącego poziomu rozwoju sił wytwórczych społeczeństwa, rywa­lizacji ideologicznej oraz sytuacji politycznej i‘gospo­darczej. W działaniach usprawniających chodzi* więc przede wszystkim o dialog i kooperację pomiędzy ludź­mi odpowiedzialnymi za doskonalenie planowania i za rządzania oraz usprawnianie zarządzania wewnątrz or­ganizacji gospodarczych.

Sytuacja taka skłania do uznania doskonalenia . kadr kierowniczych za jeden z najistotniejszych proble­mów wymagających rychłego rozwiązania, również ze względu na rolę tej kadry w usprawnianiu zarządzania. Rozwiązanie tego problemu wymaga oczywiście zasad­niczego udziału instancji partyjnych, zwłaszcza w dzie­dzinie oceny i rotacji kadry kierowniczej oraz trafnego określenia roli kierowników poszczególnych ogniw i szczebli aparatu zarządzania. Są to kluczowe zagad­nienia doskonalenia kadr kierowniczych i powinny po­zostawać pod całkowitą kontrolą partii. Bezpośredni udział i kontrola partii powinny także skutecznie prze­ciwdziałać ewentualnym tendencjom do kształtowania typu kierownika „technokraty” i sprzyjać .kreowaniu wzoru osobowego  kierownika, będącego nowoczesnym oficerem socjalizmu, zbrojnym w ideologię komunizmu i niezbędne wiadomości oraz umiejętności w zakresie kierowania.

Są to ośrodki doskonalenia kadr kierowniczych, wyższe uczelnie i organizacje społeczne (np. WSNS, PTE, \ TNOIK). Szkoleniem naczelnych dyrektorów wielkich organizacji gospodarczych zajmuje się przede wszyst­kim Instytut Organizacji Zarządzania i Doskonale­nia Kadr.    Dotychczasowe   doskonalenie kadr kierowniczych nie może jednak w pełni skutecznie prowadzić do reali­zacji podstawowego celu tej działalności. Wiąże się to z niedostatecznym zintegrowaniem procesu przygoto­wywania rezerwy kadrowej, szkolenia kadry zajmują­cej obecnie stanowiska kierownicze oraz oceny i*rotacji kadr,’dostosowanych do faktycznych potrzeb sprawne­go zarządzania. Stanu tego nie zmienia fakt, że wiele ośrodków doskonalenia kadr, instytutów naukowo-ba- dawczych^oraz organizacji społecznych i gospodarczych zajmuje się niektórymi elementami procesu doskonalenia kadr.

Czynności te powinny,być skoordynowane.W praktyce w doskonaleniu kadr kierowniczych udział biorą trzy grupy jednostek. .Grupę pierwszą tworzą jednostki nadrzędne, od­powiedzialne za .politykę kadrową, oraz organizacje-społeczno-polityczne uczestniczące w realizacji tej po­lityki. Na przykład, w. odniesieniu do naczelnych dyrek- ‘ torów wielkich organizacji gospodarczych będą to od­powiednie ministerstwa i właściwy wydział KC PZPR.  Jednostki grupy pierwszej bezpośrednio zajmują się weryfikacją i wymianą kadry kierowniczej. Do grupy drugiej wchodzą jednostki bezpośrednio prowadzące., badania sprawności funkcjonowania orga­nizacji gospodarczych (odpowiednie ministerstwa, jed­nostki kontrolne oraz instytucje naukowo-badawcze).Grupa trzecia składa się z jednostek realizują­cych szkolenie kadry., kierowniczej i rezerwy kadrowej.

W przyjętym tu rozumieniu, doskonalenie kadr . kierowniczych ma szerszy zakres niż ma’-to miejsce wpraktyce, gdzie przez długi czas doskonalenie ogra- – niczało się do szkolenia kadry, zajmującej stanowiska kierownicze, a dopiero w ostatnich latach objęło także przygotowywanie, rezerwy kadrowej. Dotychczas jed-. nak brak właściwego ujęcia — jako elementu doskona­lenia—oceny sprawności działania i rotacji kadry kie­rowniczej.Proces doskonalenia kadr składa, się z wielu wy­raźnie wyodrębniających się zespołów czynności, zwią­zanych z: oceną sprawności działania; ustalaniem istnie­jących i przewidywanych problemów zarządzania, dokonywaniem wyboru kadry rezerwowej, przygotowy- – waniem programów szkolenia, przygotowywaniem dy­daktycznym i organizacyjnym szkolenia, prowadzeniem i; opracowywaniem wyników, szkolenia oraz opracowywaniem propozycji w zakresie rotacji kadry kierowni­czej itd.

Od doboru, rozmieszczenia, przygotowania i stylu praktycznych działań tej kadry w decydującym stop­niu zależy efektywność produkcji społecznej”. Trzeba podkreślić, że .zagadnieniu,; temu -poświęca;się wiele uwagi. W. praktyce od wielu już lat doskonali się kadry – kierownicze. Chociaż dokonano istotnego postępu w po­rządkowaniu organizacyjnego kształtu doskonalenia, pozostaje jednak jeszcze, wiele wątpliwości co do jego podstawowych treści i miejsca w procesie zarządzania gospodarką. Podstawowym celem  doskonalenia kadr kierówniczych jest uzyskanie takiej sytuacji; w której na stanowiskach kierowniczych znajdą się ludzie najlepiej do – tego przygotowani i najbardziej skuteczni w działaniu, wybrani spośród całego społeczeństwa.

Metody doskonalenia kadr dotyczą kształtowania wiadomości,-umiejętności i postaw ludzi uczestniczą­cych w organizacji:. Szczególne miejsce zajmują tu me­tody. szkolenia kadr kierowniczych. Wydaje się, :że za­stosowanie najlepszych metod i technik usprawniania zarządzania nie przyniesie w, praktyce rezultatów, jeśli nie będzie*oparte ńa dobrze zorganizowanym i efektyw­nym doskonaleniu kadry kierowniczej organizacji gos­podarczych Problematyka z. tym. związana zasługuje ńa szersze ^omówienie.   W działaniach usprawniających zarządzanie orga- . nizacjami gospodarczymi doskonalenie ich kadry kie­rowniczej wydaje się mieć zasadnicze znaczenie. „Kadra kierownicza jest głównym składnikiem systemu zarzą­dzania.

Stosownie do zmieniających się warunków realizacji lub w rezultacie ich zakłóceń siatka czynności i zdarzeń jest uaktual­niana i służy jako niezwykle pożyteczny instrument kierowania. Zaletą analiz sieciowych jest również moż­liwość stosowania w nich różnorodnych technik,’ od bar- dzo prostych do niezwykle skomplikowanych ppzwala- jących na optymalizację wykonania zadania z punktu widzenia wybranego kryterium. Często w praktyce wy­korzystuje się tu elektroniczne’ maszyny cyfrowe do przeprowadzenia złożonych rachunków t optymalizacyj­nych.